Sunday, November 30, 2014

Manekat Amaneot



Nâko: Yohanes Manhitu

Au he utoit anin afinit, 

au he utoit funan apinat; 
au he utoit manas aklahat; 
au he utoit kolkitâ alumat; 
au he utoit noe ‘naek asait;
au he utoit faifnomê apoit;
au he utoit oe tasi amanuat, 
fê a-nmuî manekat amaneot?

Au umnahan kanan manekat,
au ‘menon manekat amasat;
au ufnekan manekat amliat;
au unanain manekat alekot;
au ‘pao manekat abalbalat;
au ûpaen manekat amonit;
au aim manekat kaäuis loit,
monit musti nâkun manekat.

Kupang–Timor, Funtenû 2004

Muskék nai!



Nâko: Yohanes Manhitu

Muskék nai, au aokbian amanekat!
Manse nabaiksonen ma nasaitan ko,
mèsökan ‘naek he natnanâ nan ko ben.
Oe tasi ametak i he ntanús nan ko ben.
Msae kum nai laba meu fatu amnanut.

Fatu amnanut nane ‘tolfatu abalbalat:
bale amonit sin ok-okê napènin ‘honis,
Bale Apakaet nahakeb nalail sonaf kninô.
Fatu afét kanan pinâ ma meûsinê amaneot.
Oe tasi, anislutuf, nainunus nabés neune.

Muskék nai fa, koé benû afnekan meûsinê.
Mutî a-njail metan ma metan a-njail mutî
kalu mataf na'èkun ma nekaf a-nmatutan.
Amu
î noinmutî nabuab-a mnatû aklimâ,
amnahlaukhaunin a-nlakan neu laukfui.

Kupang–Timor, Funnuâ 2004

Hanfuaf Nonô Fauk ntomneu Uab Metô

Natuin laistenab nak Uab Metô, lê a-nmuî kanaf humaf bian onlê METO, UAB ATONI PAH METO, UAB PAH METO, TIMOR, TIMORESE, TIMOL, TIMOREESCH, TIMOREEZEN, DAWAN, TIMOR DAWAN, RAWAN, ma humaf bian (sumber: taklik teu i), ka nnès fa nâko tuaf 0.75 juta (baca: nol koma juta bôhitumním) es naüabe (= namolke) (sumber: the Indonesian Heritage, Language and Literature, 1998) nbi kabupaten (distrik) teun nok dialek (logat) humâ-humâ, au utenab ak uab i musti napèn hormat ma mateab neu pah-pinan nfunamnatéf. Au 'bèt an kanaf UAB METO fun in es mapakê namfau nnèsi nbi Pah Metô. Kanaf teun lê, natuin au tenab, nebè' mapakê msâ eslê UAB ATONI PAH METO, UAB PAH METO, ma DAWAN.

Kanaf DAWAN nane kanaf “matâteme”, fun fêka tít fa tuaf es nahín (kalu au ka 'san) lekâ kanaf nane nemantea atoin-Metô sin luekkin ma in nâko mé. Tuaf aüab Labit (= Uab Indonesia) sin, natám nok atoin-Metô sin kuk, onlêhe npaek tekas BAHASA DAWAN he nlekan neu UAB METO. Au uäkâ ak atoin-Metô namfau ma atoni biakini msâ a-nkios nak kanaf DAWAN nfain-on tekas Labit neu kanaf UAB METO. Lê i nebè'i nfain alasan nansâ es tekas i mapakê a-nbi bale-bale. Lasi i nabè'i ntom nak oras tuafes a-ntek kanaf aî tekas i, tuafes aî tuafin lê namolok nokne lof nalulub neöp neu Uab Meto aî neu atoin-Metô. Natuin hanaf i, natuin au lomit, 'bèt an kanaf nua in lê i nfain on judul neu blog i, nok tuis DAWAN nbi 'takaf nabit.

Tabê ma pules nâko blog tuaf,

Yohanes Manhitu

ymanhitu@ymail.com

Yogyakarta, 14 Funboësamnuâ 2007