Friday, December 14, 2007

Álvaro Cunqueiro: Musti nmuî pah-mahonit bian, eslê hit uab


Álvaro Cunqueiro Mora (Mondoñeno, 22 Funboësamnuâ 1911–Vigo, 28 Funtenû 1981) nane atuises nâko Galisia (pahes lê a-npaumák nok Portugál ma in uabe onhe namnés nok uab Portugis). In a-nmoê tuise namfau nèk uab Galisia ma Spanyol. In a-msâ nok nahakeb Asosiasi Atuis Galisia. In tuises eslê “Mil primaveras máis” 
(Tabu haunasuin haef niufnes a-ntèn).

Nbi munin (‘pinan) i, au uteab neu ki (abaca ok-okê) tuis mesê lê au utlakab nâko Álvaro in tuises. Fun au fêka uhín fa uab Galisia lekleok, tuis i au utlakbe nâko versi uab Ingris ma Spanyol. Me, au utón ki in versi uab Galisia henait hi nabè’  mihín in uab asli onlê mé.

*****

Texto de Álvaro Cunqueiro

Eu quixen e quero que a fala galega durase e continuase, porque
a duración da fala é a única posibilidade de que nós duremos
como pobo. Eu quixen que Galicia continuase e, ao lado da patria
terrenal, da patria que son a terra e os mortos, haxa estoutra
patria que é a fala nosa. Se de min algún día, despois de morto, 
se quixese facer un eloxio, e eu estivese dando herba na terra nosa,
podería dicir a miña lápida: “aquí xace alguén que coa súa obra fixo
que Galicia durase mil primaveras máis”.

==========

Traduccións ó dawan (uab meto/baikenu)

Au nâko unû a-‘loim ma fê a-‘loim he uab Galisia nabala ma 
nmoin piuta, fun hit uabe in monit abalbalte es lalan mesleko
neu kit he tmoin tabala on to(b). Nâko unû, au ‘loim piuta he
Pah Galisia nmoin nabala ma, nabua nok hit pah-mahonit,
pah-mahonit abít pah-pinan i ma amaetsin sini, musti nmuî
pah-mahonit bian, eslê hit uab. Kalu nbi neno mesê, oras au
‘maet ulail, ma atoin’amfaute he npules kau, oras au umliab
hune nbi hit pah, au niutnatê nabè' matuï nak: “Nbi bale i,
nabelkon tuafes, lê nèk in mepu, nmoê Pah Galisia
nmoin nabala talantea tabu haunasuin
haef niufnes a-ntèn”.

3 comments:

  1. Unû John, ho mepôt i lo esan. Na masan fin kase. Hit uab amasat i musti nmôen nabal-bal. Mas onane hit atoni pah metô musti tpanat tane on lê (a)mnatu mese. Aim ok-okê, tafena ma tafnekan hit uab amasat. Ho mepô ka babaun fa. Pules neu ko kase.

    Nâko
    Kens-abit-lisboa

    ReplyDelete
  2. Aokbian Kenz, abít Pah Portugal. Ho hanam i ntom ma namlileb au nekak 'tebes. Hit uabe he nmoin aî he nmaet nunfín, nane nâko hit ok-okê kit, on in apanat ma amolok. Au 'tut utuin Álvaro Cunqueiro in hanan, nak "hit uab in monit abalbalat es lalan mesleko neu kit he tmoin tabala on to(b)". Es onane, aim he tpanat hit uab, masi hit, munî i, musti tsobal mâtanê he tamolok uab pah bian. Uamnanû neu Uab Metô ma Pah Timor amasat!

    ReplyDelete
  3. Neno ia au matke natsoe fun natuin le hit tuise mbi bael alekot i. Au uhinat ak uab meot e' ala atoin meot'es nahin nabal in kuane nanan, mes mini ia in sufaf ma in kauf sin natsoe naleuk pah-pah...esan fit nasaebe he atone bianamsat nahin le atoen meot e in fomenin. Fun alaha najan Timor es namoneb haubes le hit takettak Hau Meni. musuf terus usi at' fun natuian le hit sufaf nane hit nabeet nmoe uab meot'e nasoe pah-pah.

    ReplyDelete

Hanfuaf Nonô Fauk ntomneu Uab Metô

Natuin laistenab nak Uab Metô, lê a-nmuî kanaf humaf bian onlê METO, UAB ATONI PAH METO, UAB PAH METO, TIMOR, TIMORESE, TIMOL, TIMOREESCH, TIMOREEZEN, DAWAN, TIMOR DAWAN, RAWAN, ma humaf bian (sumber: taklik teu i), ka nnès fa nâko tuaf 0.75 juta (baca: nol koma juta bôhitumním) es naüabe (= namolke) (sumber: the Indonesian Heritage, Language and Literature, 1998) nbi kabupaten (distrik) teun nok dialek (logat) humâ-humâ, au utenab ak uab i musti napèn hormat ma mateab neu pah-pinan nfunamnatéf. Au 'bèt an kanaf UAB METO fun in es mapakê namfau nnèsi nbi Pah Metô. Kanaf teun lê, natuin au tenab, nebè' mapakê msâ eslê UAB ATONI PAH METO, UAB PAH METO, ma DAWAN.

Kanaf DAWAN nane kanaf “matâteme”, fun fêka tít fa tuaf es nahín (kalu au ka 'san) lekâ kanaf nane nemantea atoin-Metô sin luekkin ma in nâko mé. Tuaf aüab Labit (= Uab Indonesia) sin, natám nok atoin-Metô sin kuk, onlêhe npaek tekas BAHASA DAWAN he nlekan neu UAB METO. Au uäkâ ak atoin-Metô namfau ma atoni biakini msâ a-nkios nak kanaf DAWAN nfain-on tekas Labit neu kanaf UAB METO. Lê i nebè'i nfain alasan nansâ es tekas i mapakê a-nbi bale-bale. Lasi i nabè'i ntom nak oras tuafes a-ntek kanaf aî tekas i, tuafes aî tuafin lê namolok nokne lof nalulub neöp neu Uab Meto aî neu atoin-Metô. Natuin hanaf i, natuin au lomit, 'bèt an kanaf nua in lê i nfain on judul neu blog i, nok tuis DAWAN nbi 'takaf nabit.

Tabê ma pules nâko blog tuaf,

Yohanes Manhitu

ymanhitu@gmail.com

Yogyakarta, 14 Funboësamnuâ 2007