Friday, February 29, 2008

Uab Ibrani, Uab lê Mafenâ Mafanî nâko Tuis Amnát


Sumber: www.google.com
  
Nâko: Yohanes Manhitu

NBI ton amfafaut afinit, atoin-Yahudi sin napnikan ma nanekun nain sin uab fun sin nasaitan sin pah mantaën nèki 'sekê ma oket nasitbok a-nbi bale-bale, nbi pah-pinan i. Ma lekâ sin natuan nbi pah bian, sin uabe ka mamolok fa ben a-nbi sin monit neno-neno, onlê un-unû. Sin uab asli fê mapakê, me alaha nbi tuis kninô, lê alaha ahínsultin (ahín-Taurat) es nahine ma nbaca nbi oras onen.

Lekâ negara Israel mahakeb a-nbi ton 1948, fun Zionisme lê Theodor Herzl na’úbe nbi ton 1896 nèk in pamflet lê majudul Der Judenstaat (Negara Israel), uab Ibrani mapilî ma majalib on Pah Israel in uab resmi. Ma neu salit nane, uab Ibrani mafenâ mafanî nâko uab tuis, ma njail uab mamolok. Ahínmolok uf mesê kanan Eliezer Ben Yehuda ntulun he natisib uab Ibrani in hanfuafin natuin hanfuaf amfaut lê in naksanî nâko atoin-Yahudi sin sulat kninô.

Fun hakeb Pah Israel (Ibrani: Medīnat Yisrā'el) nane, uab Ibrani neno i nmoin ma mapakê on uab resmi ma uab neno-neno msâ a-nbi sektor humâ-humâ: plenat, skól, politik, ekonomi, mhb. Ahínmolkin natonan kit nak uab Ibrani nane uab mesleko (mestelo) lê mafenâ mafanî nâko tuis amnát.

He usòp tuis palpalâ i, au he uteab neu abaca-sin ak, fun atoin-Yahudi sin sulat kninô, lê atonisranî msâ a-npake ma matekâ nak Fefbelâ Mnâ, hanfuafin nâko uab Ibrani msâ ntámanen es uab namfafau nbi pah-pinan i, nès-nès es uab lê atonisranî npake he nanaob onen ma fuat neu Uisneno. Nbi Uab Metô msâ, hit tahín ma tpaek hanfuafin onlê (h)aleluya, hosana, shalom, mhb.

Yogyakarta, 29 Funnuâ 2008

No comments:

Hanfuaf Nonô Fauk ntomneu Uab Metô

Natuin laistenab nak Uab Metô, lê a-nmuî kanaf humaf bian onlê METO, UAB ATONI PAH METO, UAB PAH METO, TIMOR, TIMORESE, TIMOL, TIMOREESCH, TIMOREEZEN, DAWAN, TIMOR DAWAN, RAWAN, ma humaf bian (sumber: taklik teu i), ka nnès fa nâko tuaf 0.75 juta (baca: nol koma juta bôhitumním) es naüabe (= namolke) (sumber: the Indonesian Heritage, Language and Literature, 1998) nbi kabupaten (distrik) teun nok dialek (logat) humâ-humâ, au utenab ak uab i musti napèn hormat ma mateab neu pah-pinan nfunamnatéf. Au 'bèt an kanaf UAB METO fun in es mapakê namfau nnèsi nbi Pah Metô. Kanaf teun lê, natuin au tenab, nebè' mapakê msâ eslê UAB ATONI PAH METO, UAB PAH METO, ma DAWAN.

Kanaf DAWAN nane kanaf “matâteme”, fun fêka tít fa tuaf es nahín (kalu au ka 'san) lekâ kanaf nane nemantea atoin-Metô sin luekkin ma in nâko mé. Tuaf aüab Labit (= Uab Indonesia) sin, natám nok atoin-Metô sin kuk, onlêhe npaek tekas BAHASA DAWAN he nlekan neu UAB METO. Au uäkâ ak atoin-Metô namfau ma atoni biakini msâ a-nkios nak kanaf DAWAN nfain-on tekas Labit neu kanaf UAB METO. Lê i nebè'i nfain alasan nansâ es tekas i mapakê a-nbi bale-bale. Lasi i nabè'i ntom nak oras tuafes a-ntek kanaf aî tekas i, tuafes aî tuafin lê namolok nokne lof nalulub neöp neu Uab Meto aî neu atoin-Metô. Natuin hanaf i, natuin au lomit, 'bèt an kanaf nua in lê i nfain on judul neu blog i, nok tuis DAWAN nbi 'takaf nabit.

Tabê ma pules nâko blog tuaf,

Yohanes Manhitu

ymanhitu@ymail.com

Yogyakarta, 14 Funboësamnuâ 2007